HARİCÎLER:
Sıffîn muharebesinde, taraflar hakem tayinine razı olup anlaşmayı
kabul ettiği için hazret-i Ali'nin ordusundan ayrılarak "Hakim ancak
Allah'tır. Hazret-i Ali iki hakemin hükmüne uyarak halîfeliği hazret-i
Muaviye'ye bırakmakla büyük günah işledi" di yen ve kendileri gibi
düşünmeyen Eshab-ı kiram ile diğer müslümanlara kafir diyen sapık fırka.
Haricîler, müteşabihatı (birkaç mana çıkarılabilen delilleri)
te'vil ediyorlar. Yani bazı ayet-i kerîmelere ve mütevatir olan (yalan üzerinde
birleşmesi mümkün olmayan topluluklar tarafından bildirilen) hadîs-i şerîflere
açık ve meşhur olmayan manala r veriyorlar. Haricîler gibi şüpheli delilleri
yanlış te'vil edenlere, müctehîd olan fıkıh alimleri kafir demediler. Fakat asî
(günahkar), bid'at ehli ve sapık olduklarını söylediler. (İbn-i Abidîn)
Haricîlerin temel görüş ve düşünceleri şöyle özetlenebilir:
Hazret-i Osman, hazret-i Ali, Amr bin As, Ebu Musa el-Eş'arî, hazret-i Aişe,
Talha, Zübeyr (r.anhüm) ile Sıffîn muharebesinde hakemlerin hükmüne razı
olanları kafir bilirler. Büyük günah işl eyen kafirdir diyerek böylelerinin
ebedî cehennemlik olduğunu söylerler. Zalim imama (devlet başkanına) karşı
çıkmayı vacib sayarlar. (Abdülkahir Bağdadî)